Scott Bessent: “Çin Nadir Elementler Konusunda Hata Yaptı, ABD Alternatif Kaynaklar Bulacak”

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Güney Kore’de gerçekleşen Trump-Xi Zirvesi sonrasında yaptığı açıklamada, Çin’in nadir element ihracatını kısıtlamasının stratejik bir hata olduğunu belirtti.

Bessent’e göre, bu adım hem küresel tepkilere neden oldu hem de ABD’nin kritik maddelerde arz güvenliğini hızla güçlendirmesini teşvik etti.

“Çin artık bu silahı kullanamaz, çünkü bizim dengeleyici önlemlerimiz devrede,” diyen Bessent, Çin’in ABD üzerindeki nadir element baskısının en fazla 12-24 ay süreceğini ifade etti.

“Silahı masaya koymak bir şeydir, tetiğe basmak başka bir şey,” diyerek Pekin’in hamlesinin ters tepeceğini vurguladı.

Ticaret Ateşkesi Nadir Element Krizine Rağmen Korundu

Donald Trump ile Xi Jinping, 2019’dan bu yana ilk kez Güney Kore’nin Gimhae Hava Üssü’nde bir araya geldi. Zirve, iki liderin karşılıklı gümrük vergisi indirimlerinden altı ay sonra gerçekleşti.

Çin’in yüksek teknoloji ihracat kısıtlamalarına karşılık nadir elementlere getirdiği kapsamlı ihracat kontrolleri geçen ay bu ateşkesi tehlikeye sokmuştu.

Bessent, zirveden önce Malezya’da Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile yaptığı görüşmelerin anlaşmayı kurtardığını belirtti. “Taraflar, mevcut koşullar altında bir dengeye ulaşıldığı konusunda mutabık kaldı. Bu denge önümüzdeki 12 ay boyunca korunacak,” dedi.

“Xi İşbirliğine Açık, Trump İstikrara Odaklıydı”

Bessent, Trump ve Xi’nin görüşmesinde karşılıklı saygı çerçevesinde hareket ettiklerini belirtti. Xi’nin, ABD Başkanı ile işbirliği alanları bulma isteğini açıkça ifade ettiğini söyledi.

“Her iki lider de ilişkileri ileri taşımaya odaklanmıştı. İki ülke arasındaki istikrarın ne kadar önemli olduğunu biliyorlardı,” dedi.

Görüşmede, Trump’ın Pekin’e olası ziyareti sırasında yaşanan samimi diyalog da dikkat çekti. “Trump, ‘Yıl başında gelmemi istiyorsunuz sanırım’ dediğinde, Xi gülerek, ‘Ocak ve Şubat çok soğuk, Nisan’da gelin’ diye yanıt verdi,” şeklinde aktardı.

Bir Yıllık Anlaşma: TikTok, Soya Fasulyesi, Fentanil ve Nadir Elementler

Yeni anlaşmaya göre, Çin nadir element rejiminin uygulanmasını bir yıl ertelemeyi ve büyük miktarlarda ABD soya fasulyesi alımını kabul etti. Ayrıca Amerikalı yatırımcıların TikTok’un ABD operasyonlarında kontrol hissesi almasına da izin verildi.

Bessent, TikTok sürecine ilişkin, “İzinler tamamlandı, işlem çok yakında gerçekleşecek,” dedi.

Washington ise buna karşılık, binlerce Çinli şirketi ticari kara listeye alacak önlemleri erteledi. Ayrıca Trump, Xi’nin fentanil üretiminde kullanılan kimyasallara yönelik denetim sözü vermesi üzerine, bu alandaki gümrük vergilerini %20’den %10’a indirdi.

“Fentanil konusu Busan’daki görüşmelerin büyük bölümünü oluşturdu. Bu, Başkan için, yönetim için ve Amerikalılar için son derece önemli bir mesele,” dedi Bessent.

“Çin İhracatını Avrupa’ya Kaydırıyor”

Bessent, ABD’nin ticaret duvarı inşa etmesinin ardından Çin’in aşırı üretim kapasitesinin Avrupa Birliği, İngiltere, Avustralya, Kanada ve Japonya gibi ülkelere yönlendiğini söyledi.

ABD Hazine Bakanı’na göre, birçok ülke artık Çin’e karşı kendi tarifelerini uygulamaya hazırlanıyor. “ABD’nin Çin’le ticaret açığı bu yıl %25 azaldı; Çin imalat sanayisi ise yedi aydır küçülüyor. Belki de Çin gerekli reform kararını kendisi alacak,” dedi.

Trump’ın Asya Turu: “ABD Hâlâ Küresel Lider”

Bessent, Trump’ın Asya ziyaretinin ardından elde ettiği ticari başarıların ABD’nin küresel liderlik konumunu pekiştirdiğini savundu.

“ABD, dünyanın en güçlü ordusuna, en sağlam ekonomisine ve doların rezerv para olduğu bir finans merkezine sahip. Aynı zamanda teknoloji ve inovasyonda da lider konumda,” diyen Bessent, “Başkan Trump bu avantajları sağlamlaştırıyor ve genişletiyor. Çin bunu çok iyi biliyor,” ifadelerini kullandı.

AB, Çin’e ‘Doğal Kaynak Takası’ Tarifesini Tartışıyor

Trump-Xi zirvesinin hemen ardından Avrupa Birliği, Çin’in nadir element ihracat kontrollerine karşı ‘mal karşılığı hammadde’ (in-kind tariff) uygulamasını tartışmaya başladı.

Söz konusu düzenleme, Çin’den ithal edilen belirli malların AB’nin stratejik hammadde stoklarına katkı yapmasını zorunlu kılacak.

AB Komisyonu, Çin’in bağımlı olduğu sektörlerde hedefli ihracat kısıtlamaları getirme seçeneğini de değerlendiriyor. Ancak bazı ülkeler, ticaret savaşının tırmanmasından çekindikleri için misillemeye temkinli yaklaşıyor.

Çin’in nadir toprak mıknatıslarının sevkiyatını kısmaya başlaması, Avrupa sanayisi için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Trump ile Xi’nin anlaşması, Çin’in yeni ihracat kısıtlamalarını duraklatması sayesinde AB’deki tansiyonu bir ölçüde düşürdü. Brüksel, Çinli yetkililerle yapılacak görüşmede daha istikrarlı bir tedarik sistemi için uzun vadeli izin mekanizması arayışında olacak.

Sonuç: Kırılgan Denge, Ama Diyalog Yeniden Başladı

Bessent’e göre, ABD ile Çin arasında imzalanacak anlaşma önümüzdeki hafta içinde resmiyet kazanacak. “Elbette bazı pürüzler olacak, ancak artık iletişim kanallarımız çok daha açık,” dedi.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]